Tyd

Ek gesels anderdag met iemand oor my gewaarwording dat ons tyd nodig het om in God se teenwoordigheid stil te kan wees. Ons het tyd nodig om te kan onderskei wat God se plan met ons is. Ons het tyd nodig om méns te wees. Maar ons het dikwels nie tyd nie, want ons is almal op een of ander manier deel van die rotteren. 

In ons gesprek oor tyd merk ek toe op dat as ons nie tyd maak vir stil word in God se teenwoordigheid nie, gaan ons nie daarby uitkom nie. Toe sê hy ek hoef nie tyd te maak nie. ’n Mens het altyd tyd vir dít waaroor hy passievol is. Die vraag is of ek passievol is oor stil wees by God.

Dit het my laat dink aan wat Paulus geskryf het, dat ons die tyd moet uitkoop, want die dae is boos. Dis hoe ek sy woorde onthou. Toe gaan soek ek dit in die Bybel. Ek is nie so goed daarmee om teksverwysings presies te onthou nie, so ek gebruik meestal ’n Bybelprogram om iets te soek, veral as my liewe vrou nie naby is nie. Sy ken gewoonlik die teksverwysing uit haar kop. Logos (die program wat ek gebruik) sê toe vir my daar staan nie so iets in die 1983-vertaling (NAV) nie. Dit staan wel in die 1953-vertaling (OAV) in Efesiërs 5:16, en effens anders gestel ook in Kolossense 4:5 (weer die OAV).

Nou kyk, ek is baie lief vir die NAV (nie dat dit eintlik meer as ’n nuwe vertaling geld nie; dis reeds 36 jaar oud!). Dit is net soveel helderder vertaal as die OAV (wat 66 jaar oud is). Die oogmerk van die vertalers was ’n dinamies-ekwivalente vertaling: ons as moderne lesers moet die boodskap van die oorspronklike skrywer kan hoor, al gebruik die vertalers ander beelde of omskrywing as wat in die oorspronklike teks gestaan het. Dit is goed en wel, en werk meestal wonderlik. Enige iemand wat die OAV en die NAV langs mekaar neersit, sal agterkom dat die NAV veel makliker op die oor val en baie verstaanbaarder is. Jy hoef nie dieselfde teks oor en oor te lees om te probeer sin maak van wat daar staan nie. Maar die gevaar met so ’n vertaling is dat die vertalers ter wille van duidelikheid soms te veel sê, en so juis die teks vir ons toemaak. En ek dink dis wat gebeur het met die vertaling van Paulus se woorde in Efesiërs 5:16.

In die OAV lees ons in Efesiërs 5:16: “… en koop die tyd uit, omdat die dae boos is.” Die NAV vertaal dit met: “Maak die beste gebruik van elke geleentheid, want ons lewe in ’n goddelose tyd.” Dis baie helder vertaal, maar is dit wat Paulus bedoel het, net dat ons die beste van elke geleentheid moet maak? Wil hy nie eerder sê ons met die beste van ons tyd maak nie? Ons moet ons tyd goed en reg bestuur nie? Suinig wees met ons tyd nie?

Dis die hele punt. Tyd is een van God se gawes aan ons wat ons moderne mense verloor het omdat ons dit misbruik. Ons dae is so propvol dat ons nooit tyd het nie. Ons val uit die bed soggens, jaag om betyds klaar te wees vir werk, en voor ons ons kom kry, val ons saans pootuit en hopeloos te laat in die bed vir ’n te kort nagrus. Is dit hoe God dit bedoel het? Selfs in sy skeppingsorde het Hy die ritme ingebou van die sabbat, sodat ons ’n dag in die week het om tot verhaal te kom en in Hom te rus. Dit gebeur helaas ook nie meer so maklik nie. Te dikwels is ons rusdag eintlik maar ’n inhaal-dag om die goed te doen waarby ons nie in die week uitgekom het nie.

Ek weet, ek weet. Werkgewers stel dikwels te hoë eise, en daaraan kan ’n mens seker min doen, behalwe om met die werkgewer oor jou portefeulje te gaan onderhandel, maar nie alle werkgewers sal ’n simpatieke oor hê vir jou probleem nie. Ek staan nie in jou skoene nie, so ek weet nie wat alles in jou “in-mandjie” lê en wag nie. Maar daar ís aspekte van jou lewe waaroor jy meer beheer het, en dalk kan jy daar aanpassings maak. Dis waarskynlik deel van wat Paulus bedoel het in Efesiërs 5:16. Ons moet die tyd uitkoop, want in hierdie bose dae kan ons dit so maklik mors op verkeerde goed. Hy sê juis in dieselfde gedeelte (in vers 17) dat ons moet probeer te wete kom wat die Here wil dat ons moet doen. Dis hoekom ons die tyd moet uitkoop.

Ons hét tyd, maar nie om dit te mors nie.




As jy die dag doodgaan

Iemand vra my nou die anderdag wat presies gebeur met ’n mens as jy doodgaan. My eerste reaksie was dat die woord “presies” nie in die vraag pas nie, want ons weet gewoon nie presies nie. Maar daar is darem ook heelwat wat ons wel weet. Ek noem ’n paar (en daar sal sekerlik nog ander dinge ook wees):

  • Die eerste wat ons weet, is dat ons in die sterwensoomblik nie alleen is nie. Jesus belowe in Johannes 14:3 dat Hy Self vir ons kom haal. Hy, nie sy engele nie. Want Hy het mos belowe dat Hy by ons is, al die dae, tot die voleinding van die wêreld (Matteus 28:20).
  • Die tweede wat ons weet, is dat ons by God sal wees. Jesus praat daarvan as “die huis van my Vader” (Johannes 14:2), waar Hy vir ons gaan plek berei. Dit is nogal ’n merkwaardige manier om oor die hiernamaals te praat: ’n ouerhuis.
  • Die derde wat ons weet, is dat ons God in die hiernamaals van aangesig tot aangesig sal sien (1 Johannes 3:2); dat ons deel sal wees van die skare verlostes wat Hom op sy troon aanbid en loof (Openbaring 5).
  • Die vierde wat ons weet, is dat ons nie ná die dood engeltjies word nie, of geeste nie. Ons gaan steeds menslike liggame hê, hoewel dit gaan verskil van die een wat ons nou het. Paulus maak in 1 Korintiërs 15 ’n hele argument daaroor dat ons opstandingsliggaam soos dié van die Here Jesus se opstandingsliggaam sal wees, en Johannes sê in soveel woord dat ons “soos Jesus” sal wees (1 Johannes 3:2). Ons weet dat Jesus nie ná sy opstanding ’n gees was nie. Hy het ’n liggaam gehad waaraan sy dissipels kon vat, wat steeds die merktekens van sy kruisdood gedra het (Johannes 20:27). Hy het saam met hulle geëet, en hulle het Hom herken (hoewel nie dadelik nie, maar dalk was dit omdat hulle nie verwag het om Hom weer te sien nie). Ons gaan ook so ’n verheerlikte liggaam ontvang ná die dood.
  • Die vyfde wat ons weet, is dat daar fees gaan wees. Openbaring 19:7 praat daarvan as die “bruilof van die Lam.” Geen trane of hartseer of lyding nie (Openbaring 21). Wat ons gaan eet, weet ek nie, maar ek weet daar is vrugtebome in die hemel wat die hele jaar deur dra.
  • Die sesde wat ons kan weet, is dat daar nie ’n doodslaap-periode tussen ons sterwe en die wederkoms sal wees nie. Johannes sien immers in die boek Openbaring mense in die hemel (Openbaring 7:9-10), en dit was vóór die wederkoms. Maar dit lyk my daar gaan twee fases wees: ná ons dood gaan ons hemel toe, waar ons sal bly tot met die wederkoms, wanneer ons saam met Christus gaan terugkom aarde toe om die nuwe hemel en die nuwe aarde te beërwe.
  • Die sewende wat ons weet, is dat ons nie bloot indiwidue in die hiernamaals gaan wees nie. In Openbaring 14:13 staan: “Geseënd is dié wat van nou af in die Here sterwe. Ja, sê die Gees, hulle sal rus van hulle arbeid, want alles wat hulle gedoen het, volg hulle.” Dus: jy bly die mens wat jy hier op aarde is. Jy gaan nie in die hemel aankom sonder ’n verlede nie. Die verhoudings waarin jy staan, die mense vir wie jy liefhet, is almal deel van die mens wat jy is. Daarom gaan jy in die hiernamaals steeds omring wees deur geliefdes.
  • Die agste wat ons kan weet, is dat daar nie ’n oordeel op ons wag nie (Romeine 8:1). Ons oordeel en straf is reeds in Jesus op Golgota voltrek. Ons sal dus nie voor die Regterstoel moet verskyn waar ons hele lewe soos ’n rolprent voor ons afspeel en ons moet verantwoording doen oor alles wat ons verkeerd gedoen het nie. Wat ons gaan hoor, is: “Mooi so!” (Matteus 25:21) en (Matteus 25:34): “Kom, julle wat deur my Vader geseën is! Die koninkryk is van die skepping van die wêreld af vir julle voorberei. Neem dit as erfenis in besit.”

Dis seker eers genoeg. Ek raak nou sommer haastig om daar te kom! Daarom bid ek saam met die kerk oor die eeue heen (vgl. Openbaring 22:20): “Kom, Here Jesus, ja, kom gou!”




Jesus se hemelvaart

Hemelvaart, die herdenking van die gebeurtenis toe Jesus opgevaar het hemel toe – wat beteken dit in die praktyk? Coenie Burger het ’n hele boek oor dié vraag geskryf, met die titel: “Waar is Jesus nou?” Want beteken Jesus se hemelvaart dan dat Hy gaan aftree het in die hemel nadat Hy sy aardse taak afgehandel het? Jy sal aanvoel dat dit nie heeltemal so kan wees nie. Maar tog is Hy weg hemel toe. Wat het Hy daar gaan maak? Of was dit maar net logies dat Hy sou terugkeer na sy ewige woning?

Die eerste ding waaraan ek dink as ek aan Jesus se hemelvaart dink, is dat dit sy troonsbestyging was. Met sy hemelvaart het Hy sy regmatige plek aan die regterhand van die Vader ingeneem, in die posisie van mag, om oor sy kerk, oor jou en my, te regeer. Hy is immers ons koning, en dís wat Hy nou doen: Hy regeer, Hy beskerm, Hy waak oor sy kerk (Ef 1:20-23).

Terloops, dit is onder andere die rede waarom daar so ’n groot verskil tussen die kerk van die Ou Testamentiese bedeling en die kerk van die Nuwe Testament is. Die Ou Testamentiese Godsvolk was ’n sukkelende instelling. Dink maar aan die Ou Testamentiese verhaal: dis ’n treurige verhaal van mislukking, totdat die Godsvolk later ’n onbeduidende deeltjie van die Romeinse Ryk uitgemaak het teen die tyd dat Jesus gebore is. Maar skielik, ná Jesus se hemelvaart, begin die kerk groei. Binne die eerste drie eeue ná Jesus se hemelvaart was feitlik die hele destydse wêreld Christene. Hoekom? Omdat Jesus as Koning sy kerk bewaar en opgepas en beskerm en gelei het!

Hemelvaart en Pinkster

Dit het Hy natuurlik gedoen, onder andere deur sy Gees aan die kerk te gee. Daarom kan ons nie hemelvaart en Pinkster los van mekaar bedink nie. Christus regeer sy kerk deur sy Woord en deur sy Gees, het ons nog altyd bely. Daarom het Jesus belowe, voor Hy hemel toe is, dat Hy sy dissipels nie wees agterlaat nie (Joh 14:18). En deur sy Gees is Hy natuurlik steeds hier teenwoordig, al is Hy na sy liggaam in die hemel. Hy het ons immers in Matt 18:20 verseker: “Waar twee of drie in my Naam saam is, daar is Ek in hulle midde.”

Maar Jesus is nie net aan die Vader se regterhand om te regeer nie. Hy is ook daar om vir sy dissipels in te tree en te pleit (Rom 8:34). Want Hy weet wat dit is om mens te wees, om emosies te hê, om versoekings te moet deurstaan; Hy is immers nie net Seun van God nie, maar ook Jesus, die mens, gebore uit ’n vrou. En daarom kan Hy as ons oudste Broer vir ons met begrip en deernis pleit en intree, daar aan die regterhand van die Vader.

Ons het ’n Broer in die hemel! Jesus is daar; ’n mens. Daar is ’n mens in die hemel, en dit is ons waarborg dat ons ook daar sal kan kom. Die hemel is nie net ’n plek vir God en sy engele nie. Dis ook ’n plek vir God se mense. Dit bewys Jesus se hemelvaart. En het Hy nie gesê (Joh 14:2) daar is baie plek in die huis van sy Vader nie? En dat Hy vir ons gaan plek berei nie?




Wie is Jesus vir jou?

In my kop is daar twee prente van Jesus.

Die aardse Jesus

Die een is van die mens Jesus. In dié prent sien ek Hom in sy menslikheid, sy nederigheid, sy omgee vir ander, sy eindelose ontferming oor hulle wat geval het of in die steek gelaat is of verwond is deur die lewe. Ek sien Hom waar Hy met sy kruis aanstrompel na Golgota. Ek sien Hom gebroke aan die kruis hang, weerloos, verlate, broos. ’n Mens. Die Evangelies skets dié prent vir ons op ’n aangrypende wyse.

Die opgestane Here

Die ander prent is dié van die opgestane Here Jesus, waar Hy in al sy goddelike heerlikheid aan mense verskyn, soos onder andere aan Paulus op die Damaskuspad (Handelinge 9:1-18), of Johannes op die eiland Patmos (Openbaring 1:9-20). Dis ’n heel ander prent. Paulus skryf in Efesiërs 1:18-23 iets daarvan waar hy praat van Christus wat aan die regterhand van die Vader in die hemel sit, “hoog bo alle bose magte en enige ander vorm van gesag waarvan daar sprake mag wees, nie net in hierdie bedeling nie, maar ook in die bedeling wat kom. Aan Hom het God alles onderwerp, Hom bo alles verhef en Hom aangestel as hoof van die kerk.” En in Kolossonse 1:15 en verder skryf hy: “Die Seun is die beeld van God, van God wat self nie gesien kan word nie. Die Seun is die Eerste, verhewe bo die hele skepping …” Ons hoor dit ook in die inleiding tot Johannes se Evangelie: “In die begin was die Woord daar, en die Woord was by God, en die Woord was self God …” Die skrywer van die Hebreërbrief het hierdie prent goed gesnap. Hy skryf in Hebreërs 1:3 van Jesus: “Uit Hom straal die heerlikheid van God en Hy is die ewebeeld van die wese van God.” Lees gerus die hele hoofstuk 1.

Beide prente is nodig

Dis twee prente wat radikaal van mekaar verskil, maar tog twee prente van dieselfde Persoon: Jesus Christus. Ek sukkel om beide prente duidelik en gelyktydig te sien. Vir my as mens en navolger van Jesus is die eerste prent ’n bietjie makliker om te sien. En ek kom in my eie denke agter dat dié prent, die menslike kant van Jesus, dikwels my denke oor Hom oorheers. Ek vermoed dis met meer mense die geval. Daarom praat mense van “Liewe Jesus” (of nog erger in Engels: Sweet Jesus), en verloor ons die majesteit en heerlikheid van die opgestane Here uit die oog.

Tot ons eie skade, is ek bevrees. Want dit bring ’n ongeoorloofde familiariteit in ons verhouding met Hom. Só word Hy veel minder as ons hemelse Koning, Verlosser, Broer en Vriend; word Hy ’n pêl met wie jy as ’t ware hand-om-die-lyf kan staan, die “buddy” na wie jy kan draai as jy in die knyp is. Dit bring mee dat mense nie genoegsaam respek en agting vir Hom het nie. Ek lees in die Bybel hoe mense voor die opgestane Here Jesus soos dooies neergeval het. Dit het met Paulus op die Damaskuspad gebeur, en ook met Johannes op Patmos se strand. As jy net die menslike prentjie van Jesus in jou kop het, gaan jy sukkel om Hom met die nodige heilige ontsag te dien.

Jesus se heerlikheid

Wat my help om die ander prent van Jesus óók te sien, is om stil te word en in God se teenwoordigheid oor Hom na te dink, Jesus se heerlikheid te bedink, sy majesteit en grootheid in te neem waar ek op my knieë voor Hom is. En ek bedoel stil word, stilbly. Moenie praat nie; wees net by Hom, rig jou gedagtes op Hom (Kolossense 3:1-3), sodat Hy die beeld van sy heerlikheid in jou kan inbrand.

Mag jy die opgestane, verheerlikte Christus helder sien!




Jesus kom weer

Ek het ’n tyd gelede ’n konsert bygewoon met die naam “East meets West”. Dit was ’n konsert waarin die gehoor aan Indiese musiek bekendgestel is. Alles aan die konsert was vir my vreemd. Dit was vreemde instrumente, vreemde musiekgenres, vreemde kleredrag. Ek het later ’n resensie oor so ’n konsert gelees waarin die resensent gesê het as hy ooit in sy lewe weer ’n sitar moet hoor, sal dit te gou wees. Jy kry die idee.

Wat my bybly van die konsert, was die karakter van die musiek, want dit was kenmerkend van al die verskillende items op die program. Die Indiese musiek het nie ’n begin of einde gehad nie, of so het dit in elk geval vir my oningeligte oor geklink. Daar was nie ’n progressie wat na ’n klimaks toe opwerk, soos ons in die Westerse kunsmusiektradisie so goed ken nie. Vir my was dit nogal ’n aardige ervaring.

Ná die konsert gesels ek met iemand daaroor. Dié maak toe die opmerking dat die musiek hulle lewensfilosofie en godsdiens weerspieël. Hulle glo in reïnkarnasie; die ewigdurende herhaling van die lewe, waarin jy elke keer weer voor kan begin en ’n kans kry om te verbeter. Amper soos in die fliek Groundhog day. Daarom is daar min voortskryding in die musiek, want dis hoe hulle oor die lewe dink.

Daar gaan ’n einde kom

Ek weet nie wat eerste was nie, die godsdiens of die kultuur nie, maar in ons Westerse denke werk dit heeltemal anders. Ons glo ons is op pad. Ons musiek weerspieël dit. Daar is ’n begin, ’n ontwikkeling, ’n einde. Daar is progressie. Dinge stuur af op ’n doel. In ons geloof is dit ook die geval: ons glo ons is op pad na die ewigheid. Alles is nie deel van die eindelose sirkel van die lewe nie. Daar gaan ’n einde aan alles kom met die groot finale, die Dag van die Here, soos die Ou Testamentiese profete dit genoem het; die wederkoms, soos ons vanuit die Nuwe Testament praat.

Jesus kom weer! Hy het ons dit belowe met sy hemelvaart. Ons is op pad. Dít is wat hoop beteken. Dit gee ons moed om aan te hou, want ons weet alles sal nie maar net altyd weer bly soos dit nou is nie.

Nie nog ‘n kans nie

Natuurlik is daar nog ’n verskil tussen ons en die reïnkarnasie-denke. Vir mense wat in reïnkarnasie glo, is daar altyd nog ’n geleentheid om beter te vaar. As jy nie in hierdie lewe dit regkry nie, kan jy in ’n volgende lewe daarop verbeter. Maar ons glo daar is nie nog ’n kans nie. Hierdie lewe is jou enigste kans; jy gaan nie nog een kry nie. Daarom moet jy in hierdie lewe alles in die stryd werp om naby die Here te leef, geestelik te groei en meer en meer soos Jesus te word, soos Petrus in 2 Petrus 1:5-11 skryf: “En juis om hierdie rede moet julle alles in die stryd werp om julle geloof te verryk met deugsaamheid, die deugsaamheid met kennis, die kennis met selfbeheersing, die selfbeheersing met volharding, die volharding met godsvrug, die godsvrug met liefde onder mekaar en die liefde onder mekaar met liefde vir alle mense … As julle hierdie dinge doen, sal julle nooit struikel nie. En dan sal daar vir julle vrye en feestelike toegang wees tot die ewige koninkryk van ons Here en Verlosser, Jesus Christus.”




God se leiding

Ek lees vanoggend weer die verhaal van ’n jong man van God uit Juda wat ’n opdrag van God gekry het om na Bet-El te gaan om koning Jerobeam aan te spreek oor die kalwerdiens wat hy ingestel het (1 Konings 13). Saam met die Here se opdrag was die uitdruklike voorskrif dat die man van God niks in Bet-El mag eet en nie daar water mag drink nie, en ook nie met dieselfde pad as waarmee hy gegaan het, mag terugkom nie.

Die man voer sy opdrag stiptelik uit. Jerobeam was nog besig by die altaar toe die man van God daar aankom en sy boodskap afgee, en sy oordeelswoord oor die altaar gaan in vervulling terwyl hy nog daar is. Toe Jerobeam met sy hand wys na die man sodat sy lyfwag hom moet gryp, het sy hand styf geword, en eers nadat die man vir die koning gebid het, herstel die hand. Die koning nooi hom vir ete, maar die man wys dit van die hand. Dit was immers teen God se uitdruklike opdrag.

Intussen verneem ’n ou profeet van die omgewing wat gebeur het. Hy saal ’n donkie op en gaan soek die jong man van God, en nooi hom om by hom te kom eet. Weer wys die man die uitnodiging van die hand, maar die ou profeet oorreed hom: “Ek is ook ’n profeet net soos jy, en ’n engel het op bevel van die Here vir my gesê: Bring hom terug na jou huis toe en laat hy iets eet en sy dors les!”

Die jong man van God laat hom hierdeur ompraat. Dit was immers God Self wat ’n nuwe opdrag by wyse van die ou profeet gegee het, dan nie? Ongelukkig is die antwoord nie so voor-die-hand-liggend nie. Dit blyk uit die res van die verhaal dat dit nie so was nie; die ou profeet het vir hom gelieg, en ’n leeu verskeur die jong man later op pad Juda toe omdat hy hom teen die Here verset het.

’n Bisarre, ontstellende verhaal. Wat moet ’n mens hiermee maak? Hoe moes die jong man van God geweet het die ou profeet lieg vir hom? Hy was immers, volgens sy eie woorde, óók ’n profeet, en boonop nog baie ouer ook.

Dis mos ons dilemma ook dikwels: hoe weet jy wat is God se plan en wat nie? Dié een sê dít, daardie een weer dát, en jy is op die ou end totaal verward. Wie se stem is God s’n?

Ek dink ons kan minstens dít na aanleiding van hierdie jong man se verkeerde besluit sê: As jy oortuig is dat jy God goed gehoor het, moet jy daarby bly en jou nie deur ander stemme laat verwar nie, al kom dié stemme met groot stelligheid. Bly by wat jy by God gehoor het totdat Hy jou Self ’n ander ding sê.

Natuurlik praat God op verskillende maniere met ons, ook deur ander mense. Maar dit mag nie die eie luister na God en na sy Woord verdring nie. Ons glo immers dat God ons lei deur sy Woord en deur sy Gees. Dáárna moet jy luister en daarby moet jy hou as ander stemme ’n ander storie vertel. Soek daarom in tye van onsekerheid bevestiging by God in jou binnekamer. Totdat Hy jou anders lei, bly by wat jy weet God gesê het.