Joh 1:14 en 16 Die Woord het mens geword

Die evangelie, die goeie nuus wat die Bybel aan ons oordra, is dat God met ons praat en wil praat. Van die begin af was dit so, en reg deur die Bybel hoor ons dit telkens: God is ’n sprekende God. God praat, want Hy is nie in Homself gekeer nie. Hy kommunikeer in Sigself, en met ons.

Dis hoe ons in die eerste boek van die Bybel God leer ken. In die begin het God die hemel en die aarde gemaak, uit niks uit, deur sy magswoord (Gen 1). In Psalm 33:9 lees ons: Hy het gepraat en dit was so, Hy het beveel en dit was daar.

Johannes sluit in sy Evangelie hierby aan. Hy herinner ons dat God ’n sprekende God is, van die begin af. Dit is waaroor die evangelie gaan, wil Johannes vir ons onderstreep: Met Jesus se menswording het God aarde toe gekom om met ons te kom praat. Daarom noem Johannes die Seun van God die Logos; die Woord, want dit is wat Hy kom doen het – deur Jesus het God sy boodskap van genade en waarheid aan ons kom oordra (vgl vers 17). Die Hebreërskrywer (1:1-3a) stel dit só:
In die ou tyd het God baie keer en op baie maniere met ons voorvaders gepraat deur die profete, maar in hierdie eindtyd het Hy met ons gepraat deur sy Seun … Hy is die uitstraling van God se heerlikheid, en die ewebeeld van sy wese.
In Johannes 14:9b sê Jesus dit self ook: Wie My sien, sien die Vader.

Kom ek sê dit nog ’n keer: in Jesus kom God aan die woord; hoor ons God praat. Wat ons nou by die groot vraag bring: Waar staan jy met Jesus? Sal jy sy stem herken? Jesus het mos in Joh 10 vertel dat sy skape na hulle herder se stem luister en nie ’n vreemde sal volg nie, omdat hulle sy stem nie ken nie (10:3-5).

So dís die eerste uitdaging: dat ons Jesus só goed sal ken dat ons sy stem sal herken; dat ons Hom sal hoor praat te midde van al die ander stemme om ons. Want in die moderne wêreld word ons oordonder deur die media-geraas en deur ander stemme wat meeding om ons aandag: TV, koerant, Facebook, WhatsApp … Dit raak later so ’n groot gedruis dat ons God nie meer goed kan hoor nie.

Ek sê nie al dié ander stemme wat om ons opklink en meeding om ons aandag is noodwendig uit die bose nie, maar as ons dit nie soms doelbewus uitdoof nie, gaan ons sukkel om God se stem tussen al die ander te hoor. Want God praat nie hard nie. Hy oordonder ons nie. Hy skree nie. Hy praat sag, en net dié wat hulle op sy stem instel, sal Hom hoor.

Daar is mos die wonderlike deel van die Elia-verhaal, waar hy gevlug het vir Isebel en dan in ’n grot by die berg Horeb gaan wegkruip het (1 Kon 19). Toe kom God na hom en sê hy moet uitkom, Hy wil met hom praat. Dan is daar ’n geweldige sterk wind wat die berge geskeur het, maar die Here was nie in die wind nie. Toe kom daar ’n aardbewing, maar ook in die aardbewing was die Here nie, of in die vuur daarná nie. Ná die vuur was daar ’n sagte gesuis, of soos die NAV vertaal het, ’n sagte suising in die windstilte, en toe weet Elia God is daar (1 Kon 19:11-13).

God oordonder ons nie met sy stem nie, hoewel Hy dit natuurlik ook kan doen, soos ons dikwels in die Ou Testament lees, bv by die berg Sinai. Dit was nog altyd so. Dikwels moet jy jou ore spits om Hom te kan hoor. Daarom, toe God sy Woord na die wêreld gestuur het, basuin Hy dit nie uit op die pleine van Jerusalem nie. Nee, Hy begin sy bediening in Galilea, weg van die geraas, en die mense moes moeite doen om Hom te gaan soek. Hulle moes hulle gewone besig-wees los sodat hulle God se Woord kon hoor.

So, kom ek vra jou: Wat is die hardste stem in jou ore? Of anders gestel: Is Jesus se stem die hardste stem in jou lewe? Dís die vraag. Hoor jy God nog praat?

Wat is jou antwoord? As jou antwoord nee is, het jy ’n baie groot probleem. Want dan het die Woord tevergeefs vir jou mens geword!

Dalk dink jy nou: Dis waar. Ek sukkel om die geraas van ander stemme in my lewe af te skakel. En ek weet goed, dit ís nie so eenvoudig nie. Dit vra groot selfdissipline. Dit vra dat jy tyd moet maak om God te hoor. Dit vra dat jy ’n plek moet kry waar jy stil kan word, sodat al die ander geraas uitgedoof kan word – jou binnekamer, of iewers in die natuur, sodat jy sonder steurings die Woord kan hoor praat. Hoe het Jesus nou weer gesê? Maar jy, wanneer jy bid, gaan na jou binneste kamer, maak jou deur toe en bid tot jou Vader wat in die verborgenheid is … (Matt 6:6) Sit af jou selfoon. Skakel die radio of TV of rekenaar af. En neem dan God se Woord in jou hand, en lees dit luisterend, met gespitste ore. Laat God toe om met jou te praat. Maar wees gewaarsku: moenie haastig wees nie, want dan gaan jy lankal weer met die geraas in jou ore sit voordat God aan die woord gekom het.

God se Woord word mens. Dit is die hart van die evangelie, sê Johannes 1. Hy het aarde toe gekom, want Hy wil met ons praat. Maar as ons nie stil word en die geraas van die lewe om ons afskakel nie, gaan ons Hom nie hoor nie.

En van hoor gepraat: Ons kan nie kies wat ons wil hoor as ons God se stem toelaat in ons lewe nie. As ons na God luister, moet ons na alles wat Hy sê, luister. As jy nie na alles luister wat Hy vir jou sê nie, gaan jy uiteindelik niks hoor wat Hy sê nie. Want God se Woord bring nie net troos en genade nie. Dit bring ook die waarheid (vs 17). God se Woord is nie net vol wonderlike genade-beloftes nie, dit stel sonde en verkeerdhede aan die kaak. As jy van sy genade wil hoor, sal jy ook na sy waarheid moet luister. En dikwels is dit wat ons die minste wil hoor, juis dit wat ons die nodigste het om te hoor.

Mag ons, ek en jy, genoeg tyd maak om God se stem in sy geskrewe Woord, die Bybel, te hoor. Net dan sal die lewende Woord, Jesus Christus, by jou inwoon. En dan sal jy ook uit sy oorvloed genade op genade ontvang.

Amen.

Psalm 103 Die Here is vol liefde en ontferming

Ons is natuurlik nie almal op dieselfde plek in die lewe vanmiddag nie. Dalk is jy ook waar Dawid is; is jy net eenvoudig oorweldig deur die wonder van God se liefde en genade vir jou. En wil jy God saam met Dawid (vs 1,2) loof en prys oor sy goedheid en grootheid en genade en liefde in die seisoen wat verby is:

Ek wil die Here loof, met alles wat in my is, wil ek sy heilige Naam loof. Ek wil die Here loof en nie een van sy weldade vergeet nie.

En in vs.20-22 is dit asof hy sy arms oopmaak en almal nooi om saam met hom te jubel:

Loof die Here, magtige engele wat sy opdragte uitvoer, sy bevele gehoorsaam. Loof die Here, alle hemelwesens wat Hom dien en sy wil doen! Almal wat deur Hom geskep is, loof die Here op al die plekke waar Hy heers! Ek wil die Here loof!

Maar dalk is jy nié vandag heeltemal waar Dawid is nie. Dalk wens jy jy kon ook soos hy oor God voel, maar daar is te veel dinge op jou gemoed wat jou van God wegtrek. Jy is bekommerd, of gestres oor die seisoen wat kom, want almal waarsku dat dit ’n droë somer gaan wees vanweë die El Niño-verskynsel.

Kom ons kyk vir ’n oomblik hoekom Dawid so is bly dat dit vir hom onmoontlik is om daaroor stil te bly. Hy het ontdek dat die Here hom liefhet, ten spyte daarvan dat hy maar net ’n sondige mens is, ’n nietige mens wat nie voor die Here bestaansreg het nie. Hy sê in vs.15 en 16 dat hy soos ’n grashalm of ’n veldblom is wat in die lente groei, maar nie kan weerstand bied teen die warm woestynwinde van die somer nie. Dawid weet: as die Here hom behandel soos wat hy verdien om behandel te word, sal hy net soos daardie veldblom wees. Hy sal oombliklik vergaan, vir ewig verlore wees. Maar die Here doen dit nie! Dit is die wonder waarvan Dawid hier so pragtig sing: dat God hom nie straf oor al sy sonde nie, maar vergewe. Dat God nie in toorn na hom kyk nie, maar met liefde en ontferming!

Hoor hoe mooi sing hy daarvan in vs.8 en verder:

Barmhartig en genadig is die Here, lankmoedig en vol liefde. Hy sal ons ons sonde nie bly toereken en nie vir ewig toornig bly nie… Want so groot as die afstand tussen hemel en aarde is, so groot is sy liefde vir dié wat Hom dien… Soos ’n vader hom ontferm oor sy kinders, so ontferm die Here Hom oor dié wat Hom dien.

Só is die Here! Onpeilbaar groot in sy liefde, ’n liefde so groot soos die afstand tussen hemel en aarde, ’n liefde so groot dat dit nie gemeet kan word nie, ’n liefde so groot dat Hy sy eie Seun gegee het om ons almal te kan red, ’n liefde so groot dat Hy ons nie in ons sonde los nie, maar sy Seun in ons plek tot sonde gemaak het sodat Hy ons kan vergewe.

Só is die Here! Oneindig groot in sy ontferming, in sy barmhartigheid, sodat Hy teenoor ons is soos ’n vader, ’n vader wat alles oor het vir sy kinders. Daarom het Hy ons nie aan ons lot oorgelaat nie, maar ons elkeen by die naam geroep, vir ons kom opsoek, vir ons aangeneem as sy kinders, vir ons gesorg, gesorg vir die diere en die lande, want ons is vir Hom kosbaar!

Ek het gesê, nie almal voel soos Dawid nie. Dalk voel jy glad nie so nie; voel jy ver van God af, so ver dat jy selfs wonder of Hy regtig bestaan. Maar dit hoef nie so te wees nie! Dit kan weer gebeur dat ek en jy heel jaar deur opgewonde bly oor God se wonderlike liefde en ontferming. En in hierdie psalm wys Dawid vir ons hoe dit kan gebeur.

Ps 103 leer vir ons dat, as ons aan God toegewy lewe, ons ook die wonder van sy grootheid opnuut weer sal ontdek. Vier keer in hierdie psalm sê Dawid dat die liefde en ontferming van die Here net beleef word deur dié wat Hom dien (vs. 11, 13, 17 en 18). Want dit is wanneer ’n mens die Here dien, wanneer jy toegewy aan die Here lewe, dit is dan dat jy nader aan die Here kom.

Ek dink die fout wat ons soms maak, is dat ons in tye wanneer ons ver van die Here voel, ophou om sy teenwoordigheid op te soek. En so dryf ’n mens al hoe verder van Hom af weg en voel dit vir jou of Hy nie vir jou omgee nie. Dawid sê, dis eers wanneer jy die Here dien en vir Hom lewe, dat jy sy teenwoordigheid en liefde werklik beleef.

Daar is mos daardie aangrypende lied uit die Elijah van Felix Mendelssohn: If with all you heart ye truly seek Me, you shall ever surely find Me. Thus says your God.

Kom dan, kom ons maak opnuut weer erns met ons verhouding met God. Kom ons dien opnuut weer die Here met oorgawe. Kom ons wy ons opnuut aan die Here toe. Kom ons maak tyd vir God, tyd vir sy Woord, tyd vir gebed, tyd vir diens aan ons naaste. Kom ons stel onsself tot sy beskikking, dat Hy ons deur sy Gees en sy Woord kan lei, dat ons kan groei in die geloof, groei op die pad van heiligmaking, dat ons nader aan God kan lewe. Dan sal die nuwe seisoen weer ’n belewenis wees, ’n hernude ontdekking van God se grootheid, God se liefde, God se barmhartigheid. Dan kan ons saam met die psalm sing:

Ek wil die Here loof, met alles wat in my is, wil ek sy heilige Naam loof. Ek wil die Here loof en nie een van sy weldade vergeet nie. Dit is Hy wat my sonde vergewe, wat al my siekte genees, wat my red van die graf en my met liefde en ontferming kroon, wat my die goeie in oorvloed laat geniet!

Amen.

Rigters 16:20 SIMSON STEUN OP SY EIE KRAG

Simson was ’n baie sterk man. Hy kon eintlik doen wat hy wou, want niemand kon enig-iets aan hom doen nie. Die Bybel vertel vir ons dat hy allerhande wonderlike dinge aangevang het. Hy het ’n leeu met sy kaal hande verskeur; hy het 30 Filistyne sommer in ’n japtrap doodgemaak; hy het 300 jakkalse gevang en hulle sterte aanmekaar vasgemaak met ’n brandende fakkel tussen-in en hulle losgelaat in die landerye van die Filistyne; hy het met ’n donkie se kakebeen 1000 man verslaan; hy het die stadspoort van Gasa se deure met kosyn en al uit die stadsmuur geruk en dit tot bo-op die berg gedra. ’n Mens kan dus met reg sê: Simson was die sterkste man wat nog ooit gelewe het. Ek meen, teen hom lyk ’n ou soos Arnold Schwartzenegger na ’n kleuter.

Maar dit is nie al wat ons van hom mag sê nie. Want hy was nie uit sy eie so sterk nie. Daar was ’n geheim agter sy bomenslike krag. Simson se krag het nie in homself gelê nie; hy het sy krag van die Here ontvang. Daarom lees ons elke keer voordat hy so ’n wonderlike ding aanvang, dat die Gees van die Here hom sterk gemaak het (bv 14:6,19; 15:14). Dit was God se krag wat hom in staat gestel het om sulke dinge te doen. Want van voor sy geboorte af reeds het sy ouers hom aan die Here gewy. En ons lees ook dat Simson dit geweet het. Toe hy bv die 1000 Filistyne met die kakebeen doodgeslaan het, het hy gebid en vir die Here gesê (15:18): “U het hierdie groot oorwinning deur my moontlik gemaak.”

Maar soos dit maar dikwels met ons ook gaan, het Simson later gewoond geraak aan sy buitengewone krag. Dit het hom nie meer verwonder nie. In Klaagliedere kry ons die sleutel vir ’n lewe wat anders loop as dié van Simson: Daar skryf die digter dat die Here se liefde elke môre nuut is (2:23). En in Ps 31:20 lees ons: “Hoe groot is u goedheid: dit is altyd daar vir dié wat U dien …”
Kom ons staan net ’n oomblik by dié gedagte stil. Elke môre is die Here se liefde en ontferming nuut. Sy goedheid is altyd daar vir dié wat Hom dien.

As Simson maar só gedink het! Dan sou hy elke dag opnuut verwonderd voor die Here geleef het; dan sou hy nie vergeet het dat hy sy krag van die Here gekry het nie. Hy het gedink dat sy krag onuitputlik is, dat hy self oor die geweldige krag beskik. En selfs toe hy sy gelofte aan die Here breek deur vir Delila te vertel dat sy hare nie gesny mag word nie, het hy nog altyd gedink dat hy sal kan maak en breek soos hy wil, want hy is mos so vreeslik sterk. Daarom lees ons in vs 20 Simson het gedink: “Ek sal weer uitstap soos die vorige kere en my losruk.” Want, sê die Bybel, het hy nie besef dat die Here hom verlaat het nie. Simson het op homself begin vertrou, in plaas daarvan om op God te vertrou, en daarom het die Here hom verlaat. Want Simson het gedink: Ek het nie meer die Here nodig nie. Ek sal sommer self regkom, soos al die vorige kere. En dit het sy ondergang beteken. Hy het nie net sy krag verloor nie, maar ook sy oë en sy vryheid.

Hierin lê daar natuurlik ’n baie groot waarskuwing vir ons opgesluit. Ons mag nooit vergeet dat ons hele lewe in God se hand is nie. Hy is die Een wat elke dag vir ons sorg en vir ons die krag gee om voort te gaan. Dit is deur sý genade dat ons hier kan sit en nie siek is nie. Ons as mense is so geneig om te dink dat ons ons sake self kan reël, dat ons self oor ons eie toekoms beskik en dat ons self in ons behoeftes kan voorsien. ’n Mens werk tog hard daarvoor.

Jakobus skryf daaroor in Jak 4:13-16: 13Kom nou, julle wat sê “Vandag of môre sal ons na dié en dié stad toe gaan en ’n jaar lank daar bly; ons sal sake doen en geld maak.” 14Julle wat nie eers weet hoe julle lewe môre sal wees nie! Julle is maar ’n damp wat ’n oomblik verskyn en sommer weer verdwyn. 15Julle moet eerder sê “As die Here wil, sal ons lewe en sal ons dit of dat doen.” 16Maar nou is julle te seker van julleself en praat julle groot. Al sulke grootpratery is verkeerd.

Die verhaal van Simson wil vandag dít vir ons onderstreep: Ons moet weer ’n keer besef dat ons nie maar kan lewe asof God nie bestaan nie, en asof Hy nie oor ons lewe beskik nie. Die verhaal van Simson wil vir ons sê dat ons weer ’n slag ons afhanklikheid van die Here moet besef en na Hom opsien vir ons lewe van elke dag, want dan sal Hy vir ons sorg.

Simson het hierdie les ook uiteindelik op die swaar manier geleer. Want daar in die tronk, terwyl hy besig was om koring te maal, het hy baie tyd gehad om te dink oor sy lewe en oor wat dan verkeerd gegaan het, en toe het dit tot hom deurgedring dat sy groot sonde die feit is dat hy sy afhanklikheid van God vergeet het. Daarom lees ons dat hy aan die einde van sy lewe weer tot God gebid het en hierdie keer van Gód gevra het om vir hom die krag te gee wat hy nodig het om die tempel om te ruk.

Gelukkig is dit nie nodig dat ons dieselfde paadjie as Simson hoef te loop, en eers ons koppe hard stamp voor ons hierdie les leer nie. Daarom is die geskiedenis van Simson in die Bybel vir ons opgeteken. Daarom, kom ons gee elke dag, ook vandag, aan God die eer wat Hom toekom, kom ons lewe in afhanklikheid van Hom. Soos God in Simson se lewe magtig gewerk het, so kan – en wil – Hy ook in ons eie lewens elke dag op wonderlike maniere voorsien.

Hoe skryf Paulus nou weer in Fil 2:12-13?
12My geliefdes, julle was altyd gehoorsaam wanneer ek by julle was. Des te meer moet julle gehoorsaam wees nou dat ek nie daar is nie. Julle moet julle met eerbied en ontsag daarop toelê om as verloste mense te lewe, 13want dit is God wat julle gewillig en bekwaam maak om sy wil uit te voer.

Amen.

Matt 13:31-33 God werk anders

As jy aan sukses dink, wat is die woorde wat by jou opkom?

In die meeste van ons se denke vereenselwig ons sukses met groot of blink of magtig of invloedryk of ryk of baie. In die kerk is dit nie anders nie. Die gemeente met die meeste lidmate, of die modernste kerkgebou, of die indrukwekkendste programme … In die ou Westerse stede was die grootste en imposantste geboue die katedraal. Hierdie kerkgebou waarvoor ons almal so lief is, vertel ook iets van hierdie soort denke: as jy God wil eer, moet jy groot dink, en indrukwekkend. Dit troon uit bokant al die ander geboue in die dorp.

Ek het ’n spotprent gesien, jare gelede, van ’n biskop wat met al sy wonderlike klerikale klede en goue kettings en kruise en dinge voor die altaar staan in die fantastiese katedraal, en dan bid hy: “Here, hou ons nederig en beskeie.” Dit skrei ten hemele! Maar ons is al só deel van die blink kultuur dat ons dikwels nie eers die ironie van die situasie raaksien nie.

En dis nie asof ons nie gewaarsku is nie!

Vat nou maar vir Jesus. Wat sien julle in Hom wat blink en spoggerig is? Net mooi niks nie! Hy was ’n nederige man met niks wat Hy sy eie kon noem nie. Hy het nie in ’n spoggerige paleis gewoon of op ’n blinkswart hings gery om sy werk te doen nie. Hy het nie eers ’n huis gehad nie, en Hy moes loop om te kom waar Hy wou wees. Dis hoe die Een wat gesê het: “Volg My” geleef het.

En as ons na die dissipels kyk wat Hy gekies het om die koninkryk verder te vat, is dit ook nie die blinkste seuns in die ganse Palestina nie. Dis vissers, tollenaars, twyfelaars …

Later, as Jesus met Johannes op die eiland Patmos praat oor die verskillende gemeentes in Klein-Asië, is die gemeente wat die verdoemendste oordeel moes hoor, Laodisea, die rykste gemeente wat gespog het dat hulle niks meer nodig het nie (Op 3:17).

En in ons Skrifgedeelte sê Jesus dit weer. Dis nie die grootste en indrukwekkendste waarmee Hy die koninkryk van die hemel vergelyk nie, maar ’n mosterdsaadjie, die kleinste landbousaad van sy dag, onaansienlik, amper ignoreerbaar. Of, sê Hy, die koninkryk is soos suurdeeg wat ’n vrou in ’n groot skottel meel inwerk. Dit lyk nie juis na iets as jy daarna kyk nie. Jy sou nooit kon raai dat dit enige verskil aan die deeg gaan maak nie.

Ek dink ons moet dit vanoggend opnuut in Jesus se gelykenisse hoor: God het nie groot en blink en indrukwekkende dinge nodig om sy koninkryk te laat groei nie. ’n Mosterdsaadjie is vir Hom genoeg. Of ’n bietjie suurdeeg.

Kom ek stel dit anders: God het nie groot en imposante en dinamiese super Christene nodig in sy koninkryk nie. Ek en jy is vir Hom genoeg. Want vir die groot en wonderlike en indrukwekkende van die koninkryk sorg Hý. Hý gee die groei. Hý verander mense. Nie ek en jy nie. Nie Dealesville gemeente nie. God.

Kom ek sê dit weer: ek en jy is vir God genoeg. Hy sal sy koninkryk in hierdie wêreld vestig en uitbou deur ons. Mits ons natuurlik in Hom geanker is, en toelaat dat Hy deur ons werk. Want dis die geheim van die koninkryk: dit kom nie deur die opspraakwekkende nie. Dit kom deur God. Hý is die geheim van die koninkryk.

Daarom gaan ons vanoggend weer die nagmaal vier. Dis nie ’n feesmaal in wêreldse terme nie – net ’n stukkie brood en wyn. Maar in God se genade word dit ons toerusting, verenig dit ons met Christus, sodat ons in ons klein dade van gehoorsaamheid deel kan word van God se bouwerk aan sy koninkryk.

So kom ons neem vanoggend die tekens van brood en wyn en sê daarmee vir die Here: “Here, hier is ek. Ek gee myself. Gebruik my.”

Maar kom ons bid ook: “Here, ek het U nodig. Vul my, verander my, besiel my!”

Rig 6:14 MET GOD SE TOERUSTING KAN JY DIENSBAAR WEES

Dis vir my nogal interessant, die opmerking wat Gideon maak toe die Engel van die Here aan hom verskyn. Hy vra: “Waar is al (die Here se) magtige dade waarvan ons voorvaders ons vertel het toe hulle gesê het: ‘Het die Here ons nie uit Egipte bevry nie?’” (vs 13). Klink dit nie bekend nie? Ons dink baie kere dit was vir die mense in die Bybelse tyd makliker om te glo, want die Here het links en regs wonderwerke gedoen. Maar hier verwyt Gideon die Here en sê hy hoor ook maar net hoe die mense sê in die ou dae was dit so, maar hý sien niks daarvan as hy om hom kyk nie.

Waar is die Here as ons Hom nodig het? Dís wat Gideon eintlik hier vra. Waar is sy wonderdade? Hoekom doen Hy dan niks nie? Hoekom gryp Hy dan nie in nie?

Die ironie van die verhaal is dat God reeds besig was om in te gryp terwyl Gideon kla. Maar Gideon sien dit nie raak nie, want hy kyk op die verkeerde plek. Hy soek wonderwerke reguit uit die hemel, terwyl hý al die tyd God se plan was. Hý was God se wonderdade. Hy het dit nog net nie geweet nie!

Ons ken almal die verhaal van Gideon, en hoe die Here hom gebruik het om met net 300 man by hom, die ganse leër van die Midianiete te verpletter. Daarom praat ons vandag van ’n Gideonsbende as ons wil sê dat ’n paar mense ’n reusetaak vermag het.

Maar die verhaal van Gideon begin nie by sy ongelooflike heldedaad nie. Om die waarheid te sê, as ons hom aanvanklik leer ken, is hy ’n taamlik astrante en ook bangerige outjie wat vol twyfel is en telkens opnuut tekens soek om verseker te word dat die Here nog by hom is. Ons het gelees hoe hy koring in ’n parskuip uitslaan – en die van u wat weet hoe dit werk, sal besef dat ’n parskuip die laaste plek is wat ’n mens vir só ’n taak moet gebruik. ’n Mens het ’n dorsvloer, ’n oop plek nodig waar jy die uitgeslaande koringare in die lug kan gooi sodat die wind die kaf kan wegwaai en net die koringkorrels kan terugval. Maar Gideon staan in die parskuip, want hy is bang vir die Midianiete. En later, as hy sy pa se Baäl-altaar moet gaan afbreek, doen hy dit in die nag, stilletjies, bang hy word uitgevang.

Ja-nee, die geheim van Gideon se sukses is nie sy onverskrokke en dapper hart nie. Gideon is ’n bangbroek. En as hy na homself kyk, sê hy ook sommer reguit dat hy nie die regte man vir die werk is nie (vs 15): “Ekskuus, Meneer, waarmee sal ek die Israeliete gaan red? Die familie waaraan ek behoort, is die armste in die hele Manasse, en van my pa se kinders het ek die minste aansien.”

Dié soort antwoord het ek ook al gehoor. ’n Mens hoor dit dikwels as jy met iemand praat oor werk in die koninkryk. “Nee, ek dink nie ek sal dit kan doen nie. Ek is maar net ’n gewone mens. Vra liewer iemand anders.” Of: “Ek kan nie eintlik sulke soort dinge doen nie.” Of: “Ek het nie tyd nie.” Of: … Maar genoeg. Julle sal weet waarvan ek praat. Dalk het jy self ook al so ’n verskoning voorgegooi oor hoekom jy nie eintlik die regte persoon vir die taak is nie.

Vra maar vir Gideon. Hy sou aan ’n handvol mense kon dink wat in sy oë beter geskik sou wees vir die taak. Maar in God se oë was hy die man. God soek nie noodwendig die mees bekwame mens, die een met die meeste selfvertroue of die sterkste wil of die dapperste hart nie. Hy soek iemand wat bereid is om gebruik te word. Want die nodige toerusting vir die taak gee Hy self. Hier in Rig 6 sien ons hoe God Gideon se geloof versterk en hom toerus vir die groot taak wat op hom gewag het.
• Heel eerste staan God se belofte dat Hyself by Gideon sal wees. In vers 16 belowe Hy: “Ek is by jou …”
• Hy versterk Gideon se geloof met tekens – die offer wat aan die brand slaan, en later die vlies wat vol dou is (of nie is nie). Later sou nog meer tekens volg.
• Hy is bereid om ’n pad met Gideon te loop. Hy wag geduldig dat Gideon maar eers die kos gaan klaarmaak (vs 18); Hy laat toe dat Gideon die vlieswol uitsit, en die volgende nag weer.
• God gooi Gideon ook nie aan die diep kant in nie. Hy gee hom eers ’n kleiner opdrag – om die afgodsaltaar te gaan afbreek – sodat hy in sy geloof versterk kan word voordat hy die groot taak – om die Midianiete te verslaan – kan aanpak. God verwag nie van jou en my om eensklaps geloofsreuse te word nie! Maar as ons nie eers wil begin nie, gaan ons ook nêrens kom nie.
• God voorsien soms hulp uit onverwagse oorde. Gideon se eie pa, die eienaar van die afgodsaltaar, tree vir hom in die bres. ’n Mens dink so dikwels, as jy vir die Here iets moet doen, dat jy dit alles alleen sal moet doen en dan raak jy moedeloos nog voordat jy begin het. Maar God sal jou nie los dat jy alleen moet aansukkel nie, want dis nie hoe Hy met ons werk nie.
• Natuurlik, die grootste van al die toerusting wat God gee, is sy Heilige Gees self. Dit lees ons in vs 34: “Die Gees van die Here het vir Gideon in besit geneem …”

Die Here kon natuurlik die Midianiete verdryf het sonder die hulp van Gideon. Maar Hy doen dit nie, want dis nie hoe Hy gekies het om met ons te werk nie. Hy wil mense gebruik. Toe die Here Jesus op die donkie Jerusalem inry, was daar ’n hele skare mense wat Hom vergesel het en God geprys het. Die Fariseërs wou toe hê Hy moet die mense stilmaak, maar dan sê Jesus (Luk 19:40): “As hulle stilbly, sal die klippe dit uitroep.” God kán die klippe gebruik om sy wil te doen. Hy kan op ander maniere sy Naam grootmaak in ons dorp. Hy kan op wonderbaarlike maniere sy koninkryk laat kom, maar dit is nie hoe Hy besluit het om die wêreld vir Hom te wen nie. Hy wil mense gebruik. Hy wil ons gebruik. Hy wil jóú gebruik.

Gideon het nie gedink hy is ’n geskikte kandidaat nie, maar God laat hom nie wegkom met sy verskonings nie.

Partykeer wonder ek of ons die Here genoeg kans gee om met ons te praat sodat Hy ons sover kan kry om ja te sê vir die werk waarvoor Hy ons nodig het.

Amen.

Gen 13:1-18 OM DIE ONSIENLIKE TE SIEN

Daar is ’n ou spreekwoord wat lui: Geldgierigheid is die wortel van alle kwaad. Want rykdom en besittings het die manier om in jou hart te kom kruip, en só diep in jou hart in te kruip dat dit later jou optrede bepaal. Dit is ook wat hier in ons teksgedeelte gebeur het. Abram en Lot het ryk geword in die land Kanaän. Vers 2 en 5 spel dit pertinent vir ons uit: (lees dit)

En toe, soos dit maar gaan, het daar spanning ontstaan tussen Abram se mense en Lot s’n. Daar was net nie genoeg plek vir hulle albei nie. Die oorvloed van hulle besittings het begin om probleme tussen hulle te veroorsaak.

Nou laat ek sommer dadelik sê: As sodanig is daar natuurlik niks verkeerd met baie besittings en rykdom nie. Ook dit is gawes wat God in sy goedheid vir ’n mens kan gee. Tog leer die ervaring dat dit nie in die praktyk altyd so glad werk nie. Besittings dra inherent die kiem van versoeking met hom saam. In ons mensehande groei dit uit tot ongesonde proporsies. Dit vang ons vas en vul ons lewe sodat, voor ons ons kom kry, ons nie meer leef vir God en ons naaste nie, maar vir onsself en teen Hom en ons naaste. Dit is presies wat hier in ons teksgedeelte gebeur met Abram en Lot. Hulle mense begin onder mekaar stry, onder mekaar wedywer om die beste te kry. Onder die veewagters het die reël gegeld: Elke man vir homself. En as die ander een nou in die proses seerkry, is dit jammer, maar ongelukkig is dit nou eenmaal hoe dit gaan in die wêreld. Die lewe is hard, ou broer.

Julle sal weet, dit is nie so onbekend in ons eie tyd nie. Dit gaan so in die sakewêreld – die groot maatskappye druk eenvoudig almal uit die pad om die monopolie te bekom; dit gaan so in die verhoudingslewe – ’n persoon van wie ek nie van hou nie, loop ek uit die pad, ek sorg dat ek genoeg skietgoed kry om hom in die grond in te boor as die geleentheid hom voordoen; dit gaan helaas vir baie mense ook so in die politiek – ek eis alles in hierdie mooi land van ons vir myself en my eie mense op. Daarom ontstaan daar wrywing tussen die verskillende groepe in die land. Daarom is daar iets soos xenofobie.

Wat doen Abram dan? Abram tree na vore as ’n merkwaardige voorbeeld van sagmoedigheid en onselfsugtigheid. Hy wil tot elke prys ’n getwis vermy. Dis nogal baie anders as wat ons hom leer ken het in Gen 12. Daar dink hy net aan homself, vertel leuens oor sy huwelik met Sarai, net om sy eie bas te red, met die verskriklikste gevolge vir die mense van Egipte – gaan lees weer Gen 12! Maar hier sien ons ’n ander Abram. Abram het gaandeweg, ook deur sy eie foute en sonde (Gen 12!) geleer om anders oor die dinge te dink. Ons sien Abram hier as ’n man van vrede, ’n man wat vyandskap en onmin tot elke prys wil vermy.

So terloops, daar is rede om te vermoed dat hierdie gedeelte so pertinent hier vertel word as ’n waarskuwing, ’n les aan die latere konings van Israel wat dikwels baie bloeddorstig was, wat oorlog en geweld as die enigste oplossing vir hulle politieke probleme gesien het – die soort standpunt wat ’n mens vandag nog by party mense hoor.

Gen 13 is opgeteken om vir die konings van Israel te leer: Daar is ook ’n ander manier om jou sake te hanteer. Konfrontasie is nie die enigste oplossing nie, en beslis ook nie die Bybelse oplossing nie. Ons sien vir Abram hier as ’n man van vrede, wat onmin en vyandskap tot elke prys wil vermy.

Die rede vir Abram se optrede lê in sy verstaan van sy roeping. God het vir Abram in Gen 11 geroep om ’n seën vir die nasies te wees. En nou lees ons hier in 13:7: “Die Kanaäniete en die Feresiete het ook nog in die gebied gewoon.” Daarom wil Abram tot elke prys ’n getwis vermy: ter wille van sy roeping in hierdie wêreld, ter wille van sy getuienis, ter wille van die seën wat hy moes uitdra na die nasies, ter wille van God! Daarom was hy bereid om homself en sy belange tweede te stel. Omdat Abram met God en met God se doel met sy lewe erns gemaak het, kies hy die pad van versoening in hierdie wêreld, ook al moes hy baie in die proses (op tydelike gebied in elk geval) inboet.

Lot het hom nie gesteur aan hierdie dinge nie; met sy geloof het sy keuses in die lewe in elk geval niks te doen gehad nie. Maar dis weer ’n preek op sy eie. Lot kies ewe selfsugtig die beste deel vir homself. En dit terwyl dit tog die senior persoon se voorreg was om te kies. Lot kies ’n gebied wat so volop water het “soos ’n tuin van die Here”, en Abram sit met ’n stuk droë, half-woestynland oor. Soos die bekende Engelse gesegde lui: “Nice guys come second!”

En tog – so staan dit in 13:14 – na dit alles sê die Here vir Abram: Kyk tog rond … na alle kante. Alles wat jy sien, gee Ek aan jou en jou nageslag. Dít is die troos en die oorwinning van die geloof. Dat God vir jou sorg. Dat Hy na jou omsien, dat Hy jou belange behartig, dat Hy self jou sake bestuur.

Abram kon grootmoedig wees, onselfsugtig wees, omdat hy God se hand gesien het, omdat hy God vertrou het, God se beloftes vasgehou het. Omdat hy geweet het God sal sorg. Hier sien ons geloof, soos die Hebreërskrywer baie jare later sê, wat die Onsienlike sien; geloof wat weet dat die lewe meer is as kos en klere; geloof wat weet dat ‘n mens nie regtig leef van brood (of besittings of enigiets wat geld kan koop) alleen nie, maar van die Woord en die beloftes van God.

Abram het nog net beloftes gehad, en tog was dit vir hom genoeg om sy lewe en sy besluite daarvolgens in te rig. Ons het soveel meer as Abram. Ons het immers die bewys dat God ons liefhet en ons nooit in die steek laat nie: Jesus Christus, Immanuel, God met ons!

Amen.